Hiện nay, thời tiết đang bước vào giai đoạn nắng nóng cao điểm với nền nhiệt độ liên tục tăng cao, nhiều ngày nhiệt độ ngoài trời lên tới trên 38 đến 40°C. Nắng nóng kéo dài không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người mà còn tác động nghiêm trọng đến hoạt động chăn nuôi, làm giảm sức đề kháng của đàn vật nuôi và gia tăng nguy cơ bùng phát nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm. Trước tình hình đó, việc chủ động chăm sóc, bảo vệ và phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi trong mùa nắng nóng là nhiệm vụ hết sức quan trọng nhằm giảm thiểu thiệt hại kinh tế và bảo đảm ổn định sản xuất chăn nuôi của người dân.
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt, vật nuôi rất dễ bị stress nhiệt do cơ thể không thích nghi kịp với nhiệt độ môi trường quá cao. Khi bị ảnh hưởng bởi nắng nóng, đàn gia súc, gia cầm thường có biểu hiện mệt mỏi, kém ăn, uống nhiều nước, chậm lớn, giảm khả năng sinh sản và giảm sức đề kháng. Nếu không được chăm sóc tốt, vật nuôi rất dễ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như cúm gia cầm, tụ huyết trùng, lở mồm long móng, viêm da nổi cục, dịch tả lợn châu Phi, tiêu chảy, viêm phổi và nhiều loại bệnh khác.
Chủ động phòng chống nắng nóng cho đàn vật nuôi để mang lại hiệu quả kinh tế cao trong chăn nuôiĐặc biệt, thời tiết nắng nóng kết hợp với độ ẩm cao là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn, vi-rút, ký sinh trùng và côn trùng gây bệnh phát triển mạnh. Môi trường chuồng trại ô nhiễm, ẩm thấp, không được vệ sinh thường xuyên sẽ làm tăng nguy cơ phát sinh dịch bệnh trên đàn vật nuôi. Chỉ cần một sơ suất nhỏ trong công tác chăm sóc, vệ sinh hoặc phòng bệnh cũng có thể khiến dịch bệnh lây lan nhanh trên diện rộng, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người chăn nuôi.
Để chủ động bảo vệ đàn vật nuôi trong mùa nắng nóng, người chăn nuôi cần đặc biệt chú trọng đến việc cải tạo và vệ sinh chuồng trại. Chuồng nuôi phải bảo đảm thông thoáng, sạch sẽ, có mái che chống nắng, chống nóng. Đối với các hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô lớn, cần chủ động lắp đặt hệ thống quạt thông gió, phun sương làm mát hoặc sử dụng các biện pháp che chắn phù hợp nhằm giảm nhiệt độ trong chuồng nuôi.
Nền chuồng cần được giữ khô ráo, thường xuyên dọn dẹp phân, chất thải và phun thuốc tiêu độc khử trùng định kỳ để tiêu diệt mầm bệnh trong môi trường. Không để chuồng trại ẩm thấp, bốc mùi hôi thối vì đây là điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh sinh sôi, phát triển.
Đối với vật nuôi chăn thả ngoài trời, người dân cần bố trí khu vực có bóng mát cây xanh hoặc mái che để tránh nắng trực tiếp. Không nên chăn thả gia súc trong khoảng thời gian nắng nóng cao điểm từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều, nhằm hạn chế nguy cơ sốc nhiệt và kiệt sức.
Ngoài việc cải thiện môi trường chăn nuôi, người dân cần tăng cường chế độ dinh dưỡng cho đàn vật nuôi. Trong mùa nắng nóng, vật nuôi thường ăn ít hơn bình thường nên cần lựa chọn thức ăn dễ tiêu hóa, đầy đủ chất dinh dưỡng, bổ sung vitamin, khoáng chất và các chất điện giải giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể vật nuôi.
Người chăn nuôi nên cho vật nuôi ăn vào sáng sớm hoặc chiều tối khi thời tiết mát mẻ để kích thích khả năng ăn uống. Đồng thời, phải cung cấp đầy đủ nguồn nước sạch, mát cho vật nuôi uống thường xuyên, đặc biệt đối với gia cầm và lợn vì đây là những loại vật nuôi rất dễ bị mất nước trong thời tiết nắng nóng.
Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, nấm mốc hoặc thức ăn để lâu ngày vì dễ gây rối loạn tiêu hóa, ngộ độc và phát sinh dịch bệnh. Thức ăn chăn nuôi cần được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Bên cạnh công tác chăm sóc, việc phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi cần được thực hiện nghiêm túc và thường xuyên. Người dân cần chủ động tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin cho đàn gia súc, gia cầm theo hướng dẫn của cơ quan thú y nhằm tạo miễn dịch, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Đồng thời, cần thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe đàn vật nuôi để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như sốt cao, bỏ ăn, khó thở, tiêu chảy, nổi mẩn, đi lại khó khăn hoặc chết bất thường. Khi phát hiện vật nuôi có biểu hiện mắc bệnh, cần nhanh chóng cách ly và báo ngay cho cán bộ thú y để được hướng dẫn xử lý kịp thời.
Người chăn nuôi tuyệt đối không giấu dịch, không tự ý bán chạy, giết mổ hoặc vứt xác động vật chết ra môi trường vì có thể làm dịch bệnh lây lan trên diện rộng, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Ngoài ra, cần hạn chế người lạ ra vào khu vực chăn nuôi, thường xuyên vệ sinh dụng cụ chăn nuôi, phương tiện vận chuyển và thực hiện tiêu độc khử trùng khu vực chuồng trại định kỳ. Đối với các hộ chăn nuôi quy mô lớn, cần xây dựng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học nhằm kiểm soát tốt nguy cơ xâm nhập của mầm bệnh từ bên ngoài.
Trong thời điểm thời tiết diễn biến cực đoan như hiện nay, ngành chuyên môn cũng khuyến cáo người dân không nên tái đàn ồ ạt khi chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện về chuồng trại, con giống và công tác phòng chống dịch bệnh. Việc phát triển chăn nuôi cần thực hiện theo hướng an toàn, bền vững, bảo đảm vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.
Mỗi người chăn nuôi cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong công tác chăm sóc và bảo vệ đàn vật nuôi. Chủ động thực hiện tốt các biện pháp chống nóng, vệ sinh tiêu độc khử trùng và phòng chống dịch bệnh không chỉ giúp đàn vật nuôi sinh trưởng, phát triển khỏe mạnh mà còn góp phần hạn chế thiệt hại kinh tế, ổn định thu nhập và bảo vệ môi trường sống.
Để ngành chăn nuôi phát triển ổn định và bền vững trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, rất cần sự chủ động của mỗi hộ dân cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, ngành thú y và cơ quan chuyên môn trong công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi.
Vì lợi ích kinh tế của gia đình và sự an toàn của cộng đồng, các hộ chăn nuôi cần nghiêm túc thực hiện nghiêm các biện pháp chăm sóc, chống nóng và phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi theo hướng dẫn của ngành chức năng, góp phần bảo vệ sản xuất chăn nuôi an toàn, hiệu quả trong mùa nắng nóng hiện nay.