Tham gia nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân

Trong những năm qua, thanh niên xã Quảng Yên luôn tiếp nối truyền thống vẻ vang của các thế hệ cha anh đi trước, nêu cao tinh thần yêu nước, sẵn sàng lên đường làm nghĩa vụ quân sự bảo vệ Tổ quốc. Mỗi gia đình cần động viên, giáo dục, khuyến khích con em mình nhận thức đúng về trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ quân sự đối với đất nước, tích cực và tự nguyện tham gia nghĩa vụ quân sự khi đến tuổi quy định. Trốn tránh nghĩa vụ quân sự là hành vi vi phạm pháp luật, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Luật Nghĩa vụ quân sự là cơ sở pháp lý để thanh niên thực hiện quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, đây là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân, đã được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2025.

 Theo Điều 4 của Luật Nghĩa vụ quân sự, Nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ vẻ vang của công dân phục vụ trong Quân đội nhân dân. Thực hiện nghĩa vụ quân sự bao gồm phục vụ tại ngũ và phục vụ trong ngạch dự bị của Quân đội nhân dân. Công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự, không phân biệt dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ học vấn, nghề nghiệp, nơi cư trú phải thực hiện nghĩa vụ quân sự theo quy định của Luật này. Công dân phục vụ trong lực lượng Cảnh sát biển và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân được coi là thực hiện nghĩa vụ quân sự tại ngũ. Công dân thuộc một trong các trường hợp sau đây được công nhận hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ trong thời bình: Dân quân tự vệ nòng cốt đã hoàn thành nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ, trong đó có ít nhất 12 tháng làm nhiệm vụ dân quân tự vệ thường trực; hoàn thành nhiệm vụ tham gia Công an xã liên tục từ đủ 36 tháng trở lên; Cán bộ công chức, viên chức, sinh viên tốt nghiệp đại học trở lên, đã được đào tạo và phong quân hàm sĩ quan dự bị; thanh niên đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng, trung cấp tình nguyện phục vụ tại đoàn kinh tế - quốc phòng từ đủ 24 tháng trở lên, theo Đề án do Thủ tướng Chính phủ quyết định; công dân phục vụ trên tàu kiểm ngư từ đủ 24 tháng trở lên. Về độ tuổi, Công dân đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi; công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi. Độ tuổi nhập ngũ được tính từ ngày tháng năm sinh ghi trên giấy khai sinh của công dân cho đến ngày giao quân.

Theo Điều 31 của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, ngoài đáp ứng điều kiện về độ tuổi nêu trên, công dân được gọi nhập ngũ phải đáp ứng 4 điều kiện sau: Có lý lịch rõ ràng; chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có đủ sức khỏe để phục vụ tại ngũ; có trình độ văn hóa phù hợp.

Các trường hợp được miễn, hoãn nghĩa vụ quân sự. Tại Khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015; Luật số 98/2025/QH15 Sửa đổi bổ sung một số điều của 11 Luật về quân sự quốc phòng quy định tạm hoãn nghĩa vụ quân sự đối với các đối tượng: Chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ; là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng người thân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; trong gia đình bị thiệt hại nặng nề do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra được UBND cấp xã xác nhận; một con của bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%; có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ; hạ sĩ quan, chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân; người thuộc diện di dân, giãn dân trong 3 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn; cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn; đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang học đại học, cao đẳng hệ chính quy.

Tại Khoản 2 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015 quy định miễn nghĩa vụ quân sự đối với các đối tượng: Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một; một anh hoặc một em trai của liệt sĩ; một con của thương binh hạng hai; một con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; một con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân; cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn từ 24 tháng trở lên

Về xử phạt hành chính: Theo Nghị định 218/2025/NĐ-CP và Nghị định 37/2022/NĐ-CP, các mức phạt vi phạm luật Nghĩa vụ Quân sự (NVQS) bao gồm: Phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng nếu không đến đúng thời gian hoặc địa điểm khám sức khỏe; phạt từ 5 đến 8 triệu đồng nếu không nhận quyết định gọi khám sơ tuyển mà không có lý do chính đáng; phạt từ 15 đến 20 triệu đồng nếu không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm ghi trong quyết định khám sức khỏe; phạt từ 20 đến 30 triệu đồng nếu không nhận quyết định khám sức khỏe mà không có lý do chính đáng; phạt từ 40 đến 50 triệu đồng nếu có hành vi gian dối để trốn tránh lệnh gọi nhập ngũ sau khi đã được xác nhận đủ điều kiện nhập ngũ; phạt từ 50 đến 75 triệu đồng nếu không đến đúng thời gian hoặc địa điểm tập trung ghi trong quyết định gọi nhập ngũ. Ngoài ra, nếu cố tình trốn tránh nghĩa vụ quân sự, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 332 Bộ luật Hình sự, với mức phạt tù lên đến 5 năm trong các trường hợp nghiêm trọng.

Nhằm tuyển chọn những công dân có đủ tiêu chuẩn về sức khỏe, phẩm chất chính trị, đạo đức, văn hóa và đúng độ tuổi để nhập ngũ năm 2026. Cũng như phát huy truyền thống yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của dân tộc, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam chính quy, hiện đại, tăng cường quốc phòng và bảo đảm hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa. Hội đồng Nghĩa vụ quân sự xã Quảng Yên kêu gọi mỗi gia đình hãy quan tâm, động viên, giáo dục và khích lệ con em mình nêu cao tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm công dân, tự giác chấp hành Luật Nghĩa vụ quân sự, hăng hái lên đường làm nhiệm vụ thiêng liêng bảo vệ Tổ quốc khi đến tuổi quy định. Mỗi thanh niên hãy nhận thức sâu sắc rằng, được đứng trong hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam là niềm vinh dự, tự hào lớn lao, là cơ hội để cống hiến, trưởng thành và góp phần thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa ngày càng giàu mạnh, văn minh, hùng cường.